Bijwerkingen van sildenafil: hoe vaak ze voorkomen en wanneer u belt

Hoe de frequenties zijn ingedeeld

Bijwerkingen in een productinformatie staan niet gesorteerd van ernstig naar onschuldig, maar van vaak naar zelden. Dat is de verwarring die de meeste mensen aan een bijsluiter overhouden.

De Europese indeling kent vijf vakken: zeer vaak bij meer dan één op de tien gebruikers, vaak bij één op de honderd tot één op de tien, soms bij één op de duizend tot één op de honderd, zelden bij één op de tienduizend tot één op de duizend, en zeer zelden bij minder dan één op de tienduizend.

Het Farmacotherapeutisch Kompas noteert die vakken voor sildenafil bij de indicatie erectiestoornis als groter dan 10 procent, 1 tot 10 procent, 0,1 tot 1 procent en 0,01 tot 0,1 procent. Een groep zeer zelden staat er voor deze indicatie niet bij. Werkingsmechanisme en werkingsduur staan op de pagina over sildenafil; hieronder gaat het alleen over wat er mis kan gaan en hoe vaak.

Zeer vaak en vaak: wat de meeste gebruikers merken

In het vak zeer vaak staat bij sildenafil precies één bijwerking: hoofdpijn. Meer dan één op de tien gebruikers heeft die.

In het vak vaak staan duizeligheid, blozen en opvliegers, misselijkheid en dyspepsie, een verstopte neus, en veranderingen in het gezichtsvermogen: wazig zien en afwijkingen in het kleurenzien.

Die klachten komen uit hetzelfde mechanisme als het bedoelde effect. Sildenafil remt een enzym dat ook elders in het lichaam voorkomt, dus de vaatverwijding blijft niet beperkt tot één plek.

Hinderlijk dus, en in deze vorm geen reden om te schrikken. Blijven ze storen, dan is dat iets om met de arts te bespreken en niet om zelf de dosis op te lossen.

Soms: minder vaak, nog steeds te verwachten

Het vak soms, bij één op de duizend tot één op de honderd, is het langste rijtje.

Op het hart en de bloeddruk: hartkloppingen, een versnelde hartslag, pijn op de borst, en een te lage of te hoge bloeddruk. Op het zenuwstelsel: slaperigheid, vermoeidheid, draaierigheid en oorsuizen.

Verder overgevoeligheidsreacties, een droge mond, zuurbranden, braken en buikpijn, spierpijn, bloed in de urine, en oogklachten als droge of tranende ogen, lichtschuwheid en lichtflitsen.

Dit rijtje is de reden dat de apotheek naar uw overige medicijnen kijkt: een deel ervan overlapt met wat de middelen bij hart- en vaatziekten al doen.

Zelden: het rijtje waarvoor u wel belt

In het vak zelden, bij één op de tienduizend tot één op de duizend, staan de voorvallen die ernstig zijn.

Op het hart en de vaten: een wegraking, een TIA, een beroerte, een hartinfarct, boezemfibrilleren, instabiele angina pectoris en plotselinge hartdood. Verder convulsies, doofheid, priapisme, een beschadiging van de oogzenuw, netvliesproblemen, en op de huid het Stevens-Johnsonsyndroom.

Vier situaties zijn een reden om niet te wachten. Een erectie die langer dan vier uur aanhoudt: het Kompas schrijft voor dan onmiddellijk hulp in te roepen, omdat onbehandelde priapisme tot blijvend potentieverlies kan leiden. Een plotselinge vermindering van het zicht: staken en direct een oogarts laten kijken. Plotseling gehoorverlies. En pijn op de borst.

Dat laatste is extra belangrijk, omdat de standaardbehandeling bij pijn op de borst een nitraat is en dat juist niet mag. Vertel een arts of ambulanceverpleegkundige daarom altijd dat u sildenafil heeft gebruikt en wanneer.

De wisselwerkingen die werkelijk gevaarlijk zijn

Eén combinatie is absoluut verboden. Nitraten, andere stikstofmonoxidedonoren waaronder poppers, en stimulatoren van guanylaatcyclase zoals riociguat zijn volgens het Kompas gecontra-indiceerd, omdat het bloeddrukverlagende effect dan wordt versterkt.

Bij de sterkste remmers van het enzym CYP3A4, zoals ritonavir, ketoconazol en itraconazol, loopt de spiegel van sildenafil ver op; bij de indicatie erectiestoornis wordt de combinatie met ritonavir ontraden. Bij een alfablokker, veel gebruikt bij prostaatklachten, kan de bloeddruk symptomatisch te ver dalen.

Dit is geen lijst om zelf langs te lopen. Het is de reden dat sildenafil alleen op recept gaat en dat de apotheek uw medicatieoverzicht nakijkt. Twijfelt u of een klacht bij het middel hoort, leg hem dan bij uw huisarts of apotheek neer. Een bijwerking die u opvalt, kunt u ook zelf melden bij Bijwerkingencentrum Lareb.

Veelgestelde vragen