Erectiegel bij Kruidvat en andere drogisten: wat koopt u eigenlijk?

Kort samengevat

In een gel die u vrij bij de drogist koopt, zit geen werkzame stof tegen erectieproblemen. Dat mag namelijk niet: de middelen die aantoonbaar werken, zijn in Nederland receptplichtig en worden alleen door een apotheek afgegeven.

Wat er wel in zit, is meestal een combinatie van vochtinbrengende stoffen met menthol, capsaïcine of L-arginine. Menthol en capsaïcine geven een tintelend of warm gevoel. Dat is een huidprikkel, geen effect op de doorbloeding van de zwellichamen.

Dat maakt zo'n gel niet zinloos, maar wel iets anders dan wat de verpakking suggereert. Voor wie een erectieprobleem heeft, is het geen behandeling.

Wat u juridisch in handen hebt

Producten in dit schap vallen in drie categorieën, en het verschil bepaalt wat er bewezen moet zijn.

Een cosmetisch product wordt aangebracht op de huid en mag alleen claims over de huid maken. Wettelijk hoeft er geen enkele werkzaamheid tegen erectieproblemen te zijn aangetoond, want dat is geen cosmetische claim.

Een medisch hulpmiddel werkt langs fysische weg, niet farmacologisch. Glijmiddelen vallen hieronder. Er is een CE-markering, maar die zegt iets over veiligheid en over de gestelde functie, niet over een effect op de erectie.

Een voedingssupplement is een capsule of drank, geen gel, en valt onder de warenwet. Ook daarvoor geldt geen verplichte werkzaamheidsstudie.

Geen van deze drie is een geneesmiddel. Een geneesmiddel moet zijn werkzaamheid aantonen voordat het op de markt komt, en juist die eis is de reden dat sildenafil en tadalafil een recept vereisen.

Wat de ingrediënten daadwerkelijk doen

Menthol en capsaïcine prikkelen zenuwuiteinden in de huid. U voelt koelte of warmte, en dat kan de beleving veranderen. Op de bloedvaten in de zwellichamen, die de erectie mogelijk maken, hebben ze via de huid geen aantoonbaar effect.

L-arginine is interessanter, want het is een bouwsteen voor stikstofmonoxide, en dat is precies de stof die de bloedvaten in de penis laat ontspannen. Alleen: dat effect is onderzocht bij inname via de mond, niet via een gel op de huid. Een meta-analyse vond bij orale suppletie een verbetering ten opzichte van placebo bij lichte tot matige klachten, maar duidelijk kleiner dan bij de receptplichtige middelen. Voor het aanbrengen op de huid ontbreekt vergelijkbaar bewijs.

Voor kruidenextracten in deze producten is het beeld nog dunner. Een systematisch overzicht van plantaardige supplementen bij erectieproblemen concludeert dat de onderbouwing voor de meeste producten zwak is.

Wat overblijft is een reëel maar indirect effect: een gel verandert de beleving, en bij klachten die vooral met spanning te maken hebben, kan dat merkbaar zijn. Dat is een placebo-effect in de nuttige zin van het woord, niet een farmacologische werking.

Let op wat er niet op de verpakking mag staan

Reclame voor receptplichtige geneesmiddelen is in Nederland verboden, en een cosmetisch product of hulpmiddel mag geen geneeskundige claim voeren.

Staat er toch iets als „geneest erectiestoornissen“ of „werkt als een pil, maar zonder recept“, dan is dat geen aanbeveling maar een waarschuwing. Een aanbieder die de reclameregels naast zich neerlegt, is ook op andere punten geen betrouwbare bron.

Wees extra voorzichtig bij producten die buiten de reguliere drogist en apotheek om worden verkocht, bijvoorbeeld via webshops uit het buitenland. Daarin zijn bij controles niet-vermelde geneesmiddelen aangetroffen, waaronder sildenafil of chemische varianten daarvan. Wie nitraten gebruikt voor het hart, loopt dan zonder het te weten een levensgevaarlijk risico.

Wat wel helpt

Als de klachten aanhouden, is de volgorde belangrijker dan het product.

Bespreek het met de huisarts. Een erectieprobleem is vaak het eerste signaal van iets aan de bloedvaten, en het gaat dan om bloeddruk, bloedsuiker en cholesterol. De vaten in de penis zijn nauwer dan die van het hart, waardoor beginnende schade zich daar eerder laat zien, soms jaren eerder.

Loop uw medicijnen na. Bètablokkers, sommige antidepressiva en bepaalde prostaatmiddelen kunnen erectieproblemen veroorzaken of verergeren. Dat is bespreekbaar en soms aanpasbaar.

Werk aan de factoren die geen enkel middel vervangt: roken, alcohol, slaap, beweging en buikomvang. Deze werken traag en zijn de enige die aan de oorzaak komen.

Is een geneesmiddel aangewezen, dan komt dat via een recept en met een controle op wisselwerkingen, in het bijzonder met nitraten.

Wanneer u er niet mee moet wachten

Ga naar de huisarts wanneer de klachten langer dan een paar maanden bestaan, wanneer ze geleidelijk zijn ontstaan en steeds in elke situatie optreden, en wanneer ook de ochtenderecties zijn verdwenen. Dat patroon wijst eerder op een lichamelijke oorzaak.

Ook bij bekende diabetes, hoge bloeddruk of hart- en vaatziekten hoort een erectieprobleem gemeld te worden, omdat het onderdeel is van hetzelfde beeld.

Zijn de klachten juist plotseling begonnen, wisselen ze per situatie en zijn de ochtenderecties er nog, dan speelt spanning vaak een grotere rol. Ook dan is een gesprek zinvoller dan een gel uit het schap.

Veelgestelde vragen