Erectieproblemen op jonge leeftijd: wat erachter zit en wat u laat nakijken

Het korte antwoord

Erectieproblemen zijn geen klacht van alleen oudere mannen. In een Italiaanse urologiepraktijk was een op de vier mannen die voor het eerst hulp zochten voor een nieuw erectieprobleem 40 jaar of jonger. Bijna de helft van die jonge mannen had een ernstige vorm, ongeveer even vaak als de oudere mannen.

Hoe vaak het in Nederland voorkomt, staat bij de cijfers per leeftijdsgroep. Hier gaat het om wat erachter zit.

Vaker psychisch, maar niet altijd

Bij jonge mannen speelt spanning vaker de hoofdrol dan bij oudere. Een overzichtsartikel uit 2015 noemt een psychische oorzaak bij hen de meest voorkomende, maar schrijft ook dat minstens 15 tot 20 procent een lichamelijke oorzaak heeft. Het gaat dan vooral om de vaten, de zenuwen of de hormonen.

In de Italiaanse reeks hadden de jonge mannen minder andere ziekten dan de oudere, maar ze rookten vaker en gebruikten vaker drugs. Een verder gezond lichaam sluit een lichamelijke oorzaak dus niet uit.

Faalangst kan een probleem in stand houden, ook als het lichamelijk begon; hoe u die cirkel herkent, staat op de pagina over stress.

Waarom een lichamelijke oorzaak op jonge leeftijd telt

In een Amerikaans bevolkingsonderzoek onder 1.402 mannen zonder bekende hartziekte kregen veertigers met een erectieprobleem veel vaker een kransslagaderziekte dan veertigers zonder. Bij oudere mannen was het verschil veel kleiner. De onderzoekers zien beide klachten als uitingen van dezelfde vaatziekte.

Een Australisch onderzoek met gekoppelde ziekenhuisgegevens van 1.660 mannen vond hetzelfde patroon: hoe jonger een man bij zijn eerste erectieprobleem was, hoe hoger zijn risico op latere hart- en vaatziekten. Over mannen onder de 40 is minder bekend.

Praktisch betekent het: laat bij een aanhoudend probleem ook bloeddruk, bloedsuiker en cholesterol meten, ook als u jong bent.

Porno: wat het onderzoek wel en niet laat zien

Op internet wordt vaak beweerd dat porno de oorzaak is van erectieproblemen bij jonge mannen. Een overzichtsartikel uit 2016 dat die stelling verdedigt, steunt vooral op casussen van mannen bij wie het probleem verdween na stoppen. De auteurs presenteren het zelf als richting voor verder onderzoek.

Grotere studies vinden weinig. In vier Europese steekproeven met bijna 4.000 jonge mannen hing hoe vaak ze porno keken niet consistent samen met erectieproblemen. Amerikaanse studies vonden wel een verband met het gevoel dat het eigen gebruik problematisch is, maar niet met kijken zelf, en over een jaar gevolgd voorspelde geen van beide de erectie.

Een overzicht uit 2019 vindt weinig tot geen bewijs dat porno erectieproblemen veroorzaakt; het meeste onderzoek is een momentopname. Bewezen is het niet, uitgesloten ook niet. Voelt het kijken dwangmatig, dan is dat op zichzelf een reden om het te bespreken.

Medicijnen, alcohol en drugs

De Europese urologenrichtlijn noemt antidepressiva uit de SSRI-groep als bekende oorzaak. Bij finasteride tegen kaalheid was in vijftien placebogecontroleerde studies de kans op seksuele klachten 1,66 keer zo groot. Welke middelen nog meer meespelen en waarom u nooit zelf stopt, staat bij medicijnen en erectieproblemen.

De richtlijn noemt ook cocaïne, heroïne, cannabis, anabole steroïden en overmatig alcoholgebruik. Wat alcohol doet, staat op een aparte pagina.

Wat u kunt doen

Thuisarts.nl raadt aan op te schrijven wanneer een erectie wel lukt, bijvoorbeeld bij het wakker worden of bij masturberen. Neem dat mee naar de huisarts, met uw medicijnen en eerlijke informatie over alcohol en drugs. De huisarts kan een lichamelijke oorzaak nagaan en zo nodig verwijzen.

Veelgestelde vragen